สิวผดคืออะไร ? เปิดสาเหตุ วิธีรักษา และการดูแลผิวให้เรียบเนียน

เคยไหมคะ ? ตื่นเช้ามาส่องกระจก ลูบหน้าแล้วรู้สึกสะดุด มือไม่เรียบเนียนเหมือนเคย ยิ่งช่วงบ่าย ๆ แดดร้อน ๆ หรือวันไหนที่เหงื่อออกเยอะ ๆ เจ้าตุ่มเล็ก ๆ พากันเห่อขึ้นมาเต็มหน้าผาก แก้ม หรือคาง จนหมดความมั่นใจไปเลย ใช่ค่ะ! เรากำลังพูดถึงสิวผดศัตรูตัวร้ายของผิวเรียบเนียนที่ผู้หญิงเราเจอเมื่อไหร่ก็ต้องปวดหัว หลายคนพยายามบีบ พยายามเค้น เพราะคิดว่าเป็นสิวอุดตัน แต่ผลลัพธ์คือหน้ายิ่งแดง ยิ่งอักเสบ วันนี้เราจะมาเจาะลึกกันแบบหมดเปลือก ตั้งแต่ต้นตอว่าสิวผดคืออะไร เกิดจากอะไร และจะมีวิธีจัดการกู้ผิวเนียนใสของเรากลับคืนมาได้อย่างไรบ้าง รับรองว่าอ่านจบแล้วจะเข้าใจผิวตัวเองขึ้นอีกเป็นกองเลยค่ะ

นอกจากนี้อยากฝากโปรแกรมคลินิกเอาไว้ให้กับเจ้าของธุรกิจ หรือแม้แต่เจ้าของคลินิกที่ต้องการตัวช่วยที่จะทำให้วิธีการบริหารของเราดีขึ้น สบายขึ้น และแม่นยำมากขึ้นมาฝากค่ะ ถ้าสนใจสามารถไปดูรายละเอียดก่อนได้เลยนะคะ รับรองว่าไม่ผิดหวัง

ทำความรู้จักกับ "สิวผด" กันก่อน มันคือสิวจริง ๆ หรือเปล่า!

ก่อนที่เราจะไปหาวิธีรักษา เรามาทำความเข้าใจกันก่อนค่ะว่า เจ้าตุ่มเล็ก ๆ ที่เราเรียกว่าสิวผด นั้น ในทางการแพทย์ผิวหนังส่วนใหญ่แล้ว ไม่ใช่สิวแท้ ๆ (Acne Vulgaris) เหมือนสิวอุดตันหรือสิวอักเสบที่เราคุ้นเคยกันค่ะ

สิวผดส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นตุ่มนูนแดงหรือสีเดียวกับผิวหนังขนาดเล็ก ๆ กระจายอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม มักจะไม่มีหัวสิวให้เรากดออกมาได้ และความน่ารำคาญของมันคือความแปรปรวนค่ะ ตอนเช้าเพิ่งตื่นนอนอากาศเย็น ๆ หน้าอาจจะดูเนียนดี แต่พอตกบ่าย เจอแดด เจอความร้อน เจอมลภาวะ หรือเหงื่อออกปุ๊บ เจ้าตุ่มพวกนี้ก็จะพร้อมใจกันเห่อขึ้นมาทันที แถมบางครั้งยังพกความรู้สึกคันยิบ ๆ มาให้เราอยากเกาเล่นอีกด้วย ซึ่งในทางผิวหนัง สิวผดอาจเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นการอุดตันของท่อระบายเหงื่อ หรือการเพิ่มจำนวนของเชื้อรากลุ่ม Malassezia (เชื้อรา Pityrosporum) บนผิวหนัง ซึ่งเติบโตได้ดีมากในสภาพแวดล้อมที่ร้อนชื้นนั่นเองค่ะ

5 สาเหตุตัวการ ทำไม "สิวผด" ชอบบุกหน้าเรา ?

แน่นอนกว่าก่อนที่เราจะแก้ปัญหาเราก็ต้องรู้ก่อนว่าปัญหาของเราคืออะไร ใช่ไหมคะ ไม่งั้นการรักษาสิวผดของเรามันจะไม่ได้มีประโยชน์เลยค่ะ ทีนี้เราเลยอยากพาทุกคนไปดูสาเหตุที่ทำให้ผิวของเราอ่อนแอจนสิวผดขึ้น ซึ่งปัจจัยหลัก ๆ มักจะมาจากสิ่งเหล่านี้นั่นเอง

1. ความร้อน แสงแดด และเหงื่อ (The Perfect Storm)

นี่คือสาเหตุอันดับหนึ่งของเมืองร้อนเลยค่ะ เมื่อเราเจอกับสภาพอากาศที่ร้อนอบอ้าว ร่างกายจะขับเหงื่อออกมาระบายความร้อน แต่ถ้าท่อระบายเหงื่อเกิดอุดตัน หรือระบายไม่ทัน เหงื่อก็จะคั่งค้างอยู่ใต้ผิวหนัง กระตุ้นให้เกิดการระคายเคืองและกลายเป็นตุ่มผดเล็ก ๆ ในที่สุด

2. เชื้อราบนผิวหนัง (Pityrosporum Ovale)

บนผิวหนังของทุกคนมีสิ่งมีชีวิตตัวเล็ก ๆ อาศัยอยู่เป็นปกติค่ะ หนึ่งในนั้นคือเชื้อราที่ชื่อว่า Malassezia เจ้าเชื้อราตัวนี้ชอบกินน้ำมัน (Sebum) บนใบหน้าเราเป็นอาหาร ยิ่งวันไหนที่อากาศร้อน เหงื่อออกเยอะ และหน้ามัน เชื้อราพวกนี้จะโตไวเป็นพิเศษและปล่อยสารที่ทำให้ผิวระคายเคือง จนเกิดเป็นสิวผด หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า "รูขุมขนอักเสบจากเชื้อรา" (Pityrosporum Folliculitis) ค่ะ

3. พฤติกรรมการเช็ด ถู หรือสัมผัสใบหน้ารุนแรง

ผู้หญิงเราบางทีก็รักสะอาดเกินไปใช่ไหมคะ ชอบใช้สำลีเช็ดหน้าแรง ๆ ใช้สครับเม็ดใหญ่ ๆ ขัดผิวเพราะคิดว่าจะช่วยให้หน้าสะอาด หรือบางคนชอบเอามือลูบ แกะ เกา หน้าบ่อย ๆ พฤติกรรมเหล่านี้เป็นการทำลายเกราะปกป้องผิว (Skin Barrier) โดยไม่รู้ตัว ทำให้ผิวอ่อนแอ ระคายเคืองง่าย และตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นรอบตัวจนกลายเป็นสิวผด

4. แพ้เครื่องสำอาง สกินแคร์ หรือแมสก์

การใช้สกินแคร์ที่มีส่วนผสมของน้ำมันหนาเยิ้ม (Occlusive) มากเกินไป การล้างทำความสะอาดเครื่องสำอางไม่หมดจด หรือแม้กระทั่งการใส่หน้ากากอนามัยที่เสียดสีกับผิวและสะสมความชื้น ล้วนเป็นสิ่งเร้าที่ทำให้เกิดสิวผดได้ง่ายมากค่ะ รวมถึงสารเคมี น้ำหอม และแอลกอฮอล์ในผลิตภัณฑ์บางชนิดด้วย

5. ร่างกายอ่อนแอ พักผ่อนน้อย และความเครียด

วันไหนที่นอนดึก ทำงานหนัก หรือเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียด (Cortisol) ออกมา ซึ่งฮอร์โมนนี้จะไปกระตุ้นให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันมากขึ้น และทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของผิวลดลง ผิวจึงไวต่อสิ่งกระตุ้น รอบตัว และแสดงอาการออกมาในรูปแบบของผื่นและสิวผดนั่นเองค่ะ

วิธีรักษา "สิวผด" ให้หายขาด ฉบับเข้าใจง่ายและทำได้จริง

ถ้าตอนนี้สิวผดบุกหน้าอยู่ ไม่ต้องนอยด์ไปค่ะ จริง ๆ มันมีวิธีการรักษาที่เราทำได้ด้วยตัวเองก่อนในเบื้องต้น เรามาเริ่มสเต็ปการรักษาและฟื้นฟูผิวไปพร้อม ๆ กันเลยทุกคนจะได้จำและนำไปทำตามได้ด้วย พูดเลยว่ามันเริ่ดนะคะ ไม่ได้มาเล่น ๆ รอบนี้!

ปรับสกินแคร์รูทีนให้เรียบง่าย (Skincare Minimalism)

ช่วงที่สิวผดเห่อ ให้พักสกินแคร์กลุ่มที่ผลัดเซลล์ผิวแรง ๆ อย่าง AHA, BHA ความเข้มข้นสูง หรือกลุ่มเรตินอลไปก่อนค่ะ รวมถึงครีมเนื้อหนัก ๆ เนื้อบาล์มที่เสี่ยงต่อการอุดตัน ให้เปลี่ยนมาใช้สกินแคร์ที่เน้น "เติมความชุ่มชื้นและปลอบประโลมผิว" ที่มีเนื้อสัมผัสบางเบา เช่น เจล หรือเซรั่มสูตร Water-based และมองหาส่วนผสเหล่านี้ได้เลย

• Centella Asiatica (ใบบัวบก) : ช่วยลดการอักเสบ รอยแดง และปลอบประโลมผิว

• Ceramide : ช่วยเสริมสร้างเกราะป้องกันผิวให้กลับมาแข็งแรง

• Aloe Vera (ว่านหางจระเข้) : ลดความร้อนใต้ผิวและเติมความชุ่มชื้น

• Niacinamide (Vitamin B3) : ช่วยปรับสมดุลการผลิตน้ำมันและลดการระคายเคือง

เลือกใช้ยารักษาอย่างถูกวิธี ป้องกันการเกิดรอยบนผิวเรา!

หากสิวผดมีสาเหตุหลักมาจากเชื้อรา การใช้ยารักษาสิวทั่วไป (เช่น ยาแต้มสิวอักเสบ) อาจจะไม่เห็นผลค่ะ สาว ๆ อาจจะต้องใช้กลุ่มยาเฉพาะในการรักษาสักหน่อย

• ยาทาฆ่าเชื้อรา : เช่น Ketoconazole cream หรือ Clotrimazole ทาบาง ๆ บริเวณที่เป็นสิวผด วันละ 1-2 ครั้ง ตามคำแนะนำของเภสัชกรหรือแพทย์ผิวหนัง

• แชมพูขจัดรังแคขจัดสิวผด : แชมพูที่มีส่วนผสมของ Ketoconazole หรือ Selenium Sulfide (เช่น Selsun) สามารถนำมาใช้ฟอกหน้าบาง ๆ ทิ้งไว้ 3-5 นาทีแล้วล้างออก สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง วิธีนี้ช่วยลดจำนวนเชื้อราบนผิวได้ดีมากค่ะ (แต่ต้องระวังอย่าให้เข้าตานะคะ)

• หลีกเลี่ยงยาสเตียรอยด์ : แม้ว่ายาทากลุ่มสเตียรอยด์จะช่วยให้ผดหายไวใน 1-2 วันแรก แต่หากใช้ต่อเนื่องจะทำให้ผิวติดสาร ผิวบางลง และสิวผดจะกลับมาเห่อหนักกว่าเดิมเป็นเท่าตัวค่ะ

ล้างหน้าให้ถูกวิธี ไม่มากและไม่น้อยจนเกินไป เพราะอะไรที่มันมากไปมักจะไม่ดี

ล้างหน้าด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง วันละ 2 ครั้ง (เช้า-เย็น) ก็เพียงพอแล้วค่ะ เลือกใช้เจลล้างหน้าสูตรอ่อนโยน (Gentle Cleanser) ที่มีค่า pH ใกล้เคียงกับผิว (pH 5.5) ไม่มีฟองเยอะ ไม่มีน้ำหอม และหลังล้างหน้าเสร็จ ควรซับหน้าเบา ๆ ด้วยกระดาษทิชชูสำหรับเช็ดหน้า แทนการใช้ผ้าเช็ดตัวที่สะสมแบคทีเรียค่ะ

HOW-TO ดูแลผิวในชีวิตประจำวัน ให้เรียบเนียน ห่างไกลสิวผดระยะยาว

การรักษาให้หายเป็นแค่ด่านแรกค่ะ แต่การจะรักษาผิวให้เนียนใสไปตลอด เราต้องปรับไลฟ์สไตล์เพื่อไม่ให้เจ้าสิวผดกลับมาเยือนอีกถึงจะยากหน่อยเพราะมันคือความเคยชินเราเข้าใจได้ค่ะ ทั้งนี้ทั้งนั้นถ้าเราทำได้ด้วยทริคง่าย ๆ เหล่านี้อาจจะช่วยให้เราห่างไกลสิวผดนะทุกคน!

ทากันแดดทุกวันห้ามขาด : แดดเมืองไทยคือศัตรูหมายเลขหนึ่งของผิว ความร้อนจากรังสี UV จะกระตุ้นให้ผิวระคายเคืองและเกิดสิวผดได้ง่ายมาก สาว ๆ ควรเลือกครีมกันแดดสูตร Non-comedogenic (ไม่ก่อให้เกิดการอุดตัน) เนื้อ Fluid หรือเนื้อเจลที่บางเบา สบายผิว ไม่เหนียวเหนอะหนะระหว่างวันค่ะ

เลี่ยงการเผชิญความร้อนและล้างคราบเหงื่อทันที : ถ้าเลี่ยงแดดไม่ได้ หรือเพิ่งไปออกกำลังกายมา แล้วมีเหงื่อออกท่วมหน้า แนะนำให้รีบซับเหงื่อออกด้วยทิชชูสะอาดเบา ๆ (ห้ามถู) และถ้าเป็นไปได้ให้ล้างหน้าด้วยน้ำเปล่าเพื่อล้างคราบเกลือและคราบสกปรกจากเหงื่อ ไม่ปล่อยทิ้งไว้จนแห้งคาผิวหน้า เพราะนั่นคืออาหารจานโปรดของเชื้อราเลยค่ะ

สังเกตและเลือกใช้เครื่องสำอางอย่างระวัง : หลีกเลี่ยงเครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของน้ำมัน ซิลิโคนที่หนาเกินไป หรือน้ำหอมฉุน ๆ ในช่วงที่ผิวอ่อนแอ และที่สำคัญที่สุดคือ "แปรงแต่งหน้าและพัฟฟ์แต่งหน้า" ต้องซักทำความสะอาดอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งนะคะ เพราะเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียและสิ่งสกปรกชั้นดีที่ราดรดลงบนผิวเราทุกวัน

ปรับพฤติกรรมการทานอาหารและพักผ่อน : ความสวยที่ยั่งยืนต้องเริ่มจากภายในค่ะ พยายามลดอาหารประเภทของทอด ของมัน น้ำตาล และเบเกอรี่ เพราะสิ่งเหล่านี้จะไปกระตุ้นการทำงานของต่อมไขมันและการอักเสบในร่างกาย หันมาดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ (วันละ 2-3 ลิตร) เพื่อช่วยขับของเสียและรักษาความชุ่มชื้นให้ผิว และนอนหลับพักผ่อนให้ครบ 7-8 ชั่วโมง เพื่อให้ผิวได้ซ่อมแซมตัวเองในช่วงที่เราหลับค่ะ

สิวผดอาจจะเป็นเรื่องที่น่ารำคาญใจ ลูบหน้าทีไรก็ขัดใจทุกที แต่อยากให้ทุกคนจำไว้นะคะ ว่าสิวผดสามารถรักษาให้หายและป้องกันได้ค่ะ สิ่งสำคัญที่สุดคือความใจเย็น และความอ่อนโยนต่อผิว อย่าเพิ่งรีบร้อนประโคมครีมแรง ๆ หรือขัดผิวรุนแรงเพื่อหวังให้มันหายไปในข้ามคืน เพราะผิวที่เกิดสิวผดคือผิวที่กำลังส่งสัญญาณเตือนว่า 'ฉันกำลังเหนื่อยและอ่อนอยู่นะ'