Zinc ช่วยอะไรบ้าง ? กินตอนไหนถึงจะดี ระวังผลข้างเคียงยังไงได้!

ยุคนี้ใคร ๆ ก็หันมาดูแลสุขภาพกันมากขึ้นใช่ไหมคะ ? นอกเหนือจากวิตามินซี วิตามินบี หรือคอลลาเจนที่เราคุ้นเคยกันดีแล้ว เชื่อว่าต้องมีชื่อของ Zinc หรือ แร่ธาตุสังกะสี โผล่ขึ้นมาในทำเนียบวิตามินสามัญประจำบ้านของหลายคนแน่นอน แต่เคยสงสัยกันไหมคะว่า เจ้าเม็ดรี ๆ กลม ๆ ที่เราหยิบกินกันอยู่ทุกวันเนี่ย จริง ๆ แล้ว Zinc ช่วยอะไรเราได้บ้าง แล้วที่เขาบอกว่ากินแล้วสิวหาย ผมหยุดร่วง มันจริงแค่ไหนที่สำคัญคือ ต้องกินตอนไหนถึงจะดูดซึมดีที่สุด และมีข้อควรระวังหรือผลข้างเคียงอะไรที่เราต้องรู้บ้าง วันนี้เราจะมาเจาะลึกแบบหมดเปลือก อ่านจบหน้ากระดาษนี้ รับรองว่าคุณจะกลายเป็น "ผู้เชี่ยวชาญด้าน Zinc" ที่เลือกกินได้อย่างปลอดภัยและคุ้มค่าเงินในกระเป๋าที่สุดแน่นอนค่ะ! แอบขายของนิดนึงว่าสวยและสุขภาพดีอย่างเดียวไม่พอ เราฝากเจ้าของธุรกิจและเจ้าของคลินิกกับโปรแกรมคลินิกเสริมความสบายเรื่องการบริหารเอาไว้หน่อยนะคะ

ชวนทำความเข้าใจว่า Zinc ช่วยอะไรในร่างกายเราบ้าง ?

สารภาพมาซะดี ๆ ค่ะว่าแวบแรกที่รู้จัก Zinc หลายคนต้องคิดถึงเรื่องสิวใช่ไหมคะ? แต่ในความเป็นจริงแล้ว Zinc เป็นแร่ธาตุจำเป็น (Essential Trace Element) ที่ร่างกายสร้างเองไม่ได้ และกักเก็บไว้ไม่ได้ต้องได้รับจากอาหารหรืออาหารเสริมทุกวัน และมันทำหน้าที่เป็นองค์ประกอบของเอ็นไซม์ในร่างกายมากกว่า 300 ชนิด! มาดูกันค่ะว่าน้องช่วยอะไรเราบ้าง

ยืนหนึ่งเรื่องกู้ผิวใส รักษาสิว ควบคุมความมัน

• ลดการทำงานของต่อมไขมัน : ใครที่หน้ามันเยิ้มจนทอดไข่ได้ Zinc จะช่วยควบคุมการผลิตน้ำมันบนผิวให้สมดุลขึ้น เมื่อหน้าน้อยลง โอกาสเกิดสิวอุดตันก็น้อยลงตามไปด้วยค่ะ

• ลดการอักเสบ : เวลาเราเป็นสิวอักเสบ เม็ดเป้ง ๆ แดง ๆ Zinc จะเข้าไปช่วยยับยั้งการหลั่งสารก่อการอักเสบ ทำให้สิวแห้งไว ยุบตัวเร็วขึ้น และลดการเกิดรอยแดงรอยดำหลังสิวหายได้ดีมาก

• ต่อต้านเชื้อแบคทีเรีย C.acnes : ซึ่งเป็นตัวการันตีความเห่อของสิวอักเสบนั่นเองค่ะ

บำรุงรากผมให้แข็งแรง ลดปัญหาผมร่วง เล็บเปราะ

ใครที่สระผมทีไร ท่อระบายน้ำอุดตันทุกที หรือจับผมนิดหน่อยก็หลุดติดมือมา ต้องฟังทางนี้เลยค่ะ Zinc มีบทบาทสำคัญมากในการเจริญเติบโตและซ่อมแซมเซลล์ของเส้นผมและเล็บ ช่วยให้กระบวนการสร้างเส้นผมใหม่เป็นไปอย่างปกติ หากร่างกายขาด Zinc เซลล์รากผมจะอ่อนแอ ทำให้ผมร่วงง่าย เส้นผมบางลง และเล็บจะเปราะ หักง่าย หรือมีจุดสีขาว ๆ ขึ้นที่เล็บที่โบราณเรียกว่าดอกเล็บนั่นแหละค่ะ

ช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน ด่านหน้าสู้หวัด และไวรัสที่เข้าสู่ร่างกาย

เคยสังเกตไหมคะว่าทำไมวิตามินแก้หวัดหลาย ๆ แบรนด์ต้องใส่ Zinc มาคู่กับวิตามินซี นั่นเป็นเพราะ Zinc ช่วยกระตุ้นการทำงานของเม็ดเลือดขาวชนิด T-Cells ซึ่งเปรียบเสมือนทหารด่านหน้าของร่างกายในการตรวจจับและทำลายสิ่งแปลกปลอม เช่น เชื้อโรค ไวรัส และแบคทีเรีย มีงานวิจัยรองรับเลยนะว่า การทาน Zinc อย่างเพียงพอจะช่วยลดระยะเวลาและอาการรุนแรงของโรคหวัดได้อย่างมีนัยสำคัญ จากที่เคยป่วยออด ๆ แอด ๆ เป็นสัปดาห์ อาจจะเหลือแค่ 2 - 3 วันก็หายฟิตปั๋งแล้วค่ะ

เร่งการสมานแผล (Wound Healing) ทั้งแผลกายและแผลสิว

ไม่ว่าจะเป็นแผลสด แผลผ่าตัด หรือแม้กระทั่งแผลจากการบีบสิว (ที่เราชอบทำกัน!) Zinc จะเข้าไปช่วยในกระบวนการสังเคราะห์คอลลาเจนและการแบ่งตัวของเซลล์ผิวใหม่ ทำให้เนื้อเยื่อสมานตัวกันได้เร็วขึ้น ลดโอกาสการเกิดแผลเป็นคีลอยด์หรือหลุมสิวลึก ๆ ได้ดีมากค่ะ

ประโยชน์ลับสำหรับผู้ชาย และการปรับสมดุลฮอร์โมน

ข้อนี้สาว ๆ ต้องแชร์ให้คุณแฟนหรือคุณสามีอ่านเลยค่ะ เพราะ Zinc เข้มข้นมากในต่อมลูกหมากของผู้ชาย น้องช่วยเพิ่มความแข็งแรงและการเคลื่อนไหวของอสุจิ (Sperm Motility) แถมยังช่วยรักษาระดับฮอร์โมนเพศชาย (Testosterone) ให้สมดุล ลดความเสี่ยงต่อมลูกหมากโต ส่วนในผู้หญิงเราเอง Zinc ก็ช่วยให้ระบบสืบพันธุ์และการตกไข่ทำงานเป็นปกติด้วยค่ะ

กินตอนไหนถึงจะดีที่สุด ? (คู่มือการทานให้เห็นผลคูณสอง)

ถ้าเราซื้อ Zinc มากระปุกละตั้งหลายบาท จะกินทิ้งกินขว้างไม่ได้นะคะ การเลือก "เวลา" และ "วิธี" กินที่ถูกต้อง จะช่วยให้ร่างกายดูดซึมเอาไปใช้งานได้คุ้มค่าที่สุดค่ะ ไม่งั้นกินเข้าไปร่างกายของเราก็อาจจะขับออกมาอยู่ดีไม่คุ้มเลย

เลือกเวลากิน Zinc ที่ตอบโจทย์ต่อร่างกาย และดูซึมได้ดี!

คำตอบทางทฤษฎีกินตอนท้องว่างดีที่สุดค่ะ คือก่อนอาหาร 1 ชั่วโมง หรือหลังอาหารไปแล้ว 2 ชั่วโมง เพราะช่วงที่ท้องว่างจะไม่มีอาหารชนิดอื่นเข้ามาขัดขวางการดูดซึมของ Zinc ทำให้ร่างกายดูดซึมได้เต็มเม็ดเต็มหน่วย แต่คำตอบในชีวิตจริงถึงแม้ตอนท้องว่างจะดีที่สุด แต่ Zinc มีคุณสมบัติเด่นอีกอย่างคือ "กัดกระเพาะ" ค่ะ หลายคนกินตอนท้องว่างแล้วจะเกิดอาการคลื่นไส้ มวนท้อง อาเจียน หรือเวียนหัวทันที (สาว ๆ เป็นกันเยอะมาก)

วิธีแก้ : ถ้าลองกินตอนท้องว่างแล้วรู้สึกพะอืดพะอม ให้เปลี่ยนมากินพร้อมอาหารทันที หรือกินหลังอาหารคำแรกทันทีค่ะ แม้การดูดซึมจะลดลงไปบ้าง แต่มันช่วยลดอาการระคายเคืองกระเพาะอาหารได้ดีกว่ามาก ปลอดภัยต่อชีวิตประจำวันของเรามากกว่าค่ะ

ปริมาณที่ควรทาน Zinc ต่อวัน (Dosage)

• เพื่อสุขภาพทั่วไป/กันขาด : ผู้หญิงต้องการประมาณ 8 - 11 มิลลิกรัมต่อวัน (ผู้ชายประมาณ 11 มิลลิกรัม)

• เพื่อรักษาสิว/ผมร่วง : สามารถทานเพิ่มขึ้นได้ในช่วง 25 - 45 มิลลิกรัมต่อวัน (ไม่ควรเกิน 40-45 มิลลิกรัมต่อวันต่อเนื่องกันเป็นเวลานานหลายเดือน เว้นแต่แพทย์สั่งนะคะ)

สิ่งที่ "ห้าม" กินร่วมกับ Zinc เด็ดขาด (เพราะจะทำให้ Zinc เป็นหมัน!)

• นมและผลิตภัณฑ์จากนม (แคลเซียมสูง) : แคลเซียมจะเข้าไปแย่งช่องทางการดูดซึมกับ Zinc ทำให้ Zinc แทบไม่ได้เข้าสู่กระแสเลือดเลยค่ะ

• ชา กาแฟ และน้ำอัดลม : มีสารพวกแทนนินและฟายเตต ซึ่งจะไปจับตัวกับ Zinc กลายเป็นสารที่ไม่ละลายน้ำ ร่างกายขับออกหมด เสียเงินฟรีค่ะ!

• อาหารกลุ่มธัญพืชไม่ขัดสี (เช่น ข้าวกล้อง, ขนมปังโฮลวีต) : มีกรดฟายติก (Phytic Acid) สูง ซึ่งเป็นตัวขัดขวางการดูดซึมแร่ธาตุชั้นดีเลยล่ะค่ะ

• ธาตุเหล็ก (Iron) : หากทานอาหารเสริมธาตุเหล็กในปริมาณสูงพร้อมกัน มันจะแย่งกันดูดซึมกับ Zinc ค่ะ ควรทานแยกมื้อกันจะดีที่สุด

ระวังผลข้างเคียงยังไงได้บ้าง ? (กินอย่างไรให้ปลอดภัย ไม่พัง)

เหรียญมีสองด้านเสมอค่ะ ถึงแม้ Zinc จะมีประโยชน์มหาศาล แต่ขึ้นชื่อว่าแร่ธาตุ หากกินมากเกินไป หรือกินไม่ถูกวิธี ก็ส่งผลเสียร้ายแรงต่อร่างกายได้เหมือนกัน มาดูกันค่ะว่าเราต้องระวังอะไรบ้าง

ผลข้างเคียงเฉียบพลัน (เมื่อกินตอนท้องว่าง หรือปริมาณมากเกินไป)

• คลื่นไส้ อาเจียน มวนท้อง: เป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุด เกิดจากการระคายเคืองของทางเดินอาหาร

• รสชาติขมในปาก: บางคนจะรู้สึกเหมือนมีรสโลหะ หรือรสฝาด ๆ ติดอยู่ที่โคนลิ้นหลังจากทาน Zinc

ผลข้างเคียงระยะยาว (อันตรายจากการทานเกินขนาด สะสมนานกว่า 1 - 2 เดือน)

• ภาวะโลหิตจางจากการขาดทองแดง (Copper Deficiency) : ข้อนี้สำคัญมากค่ะ ร่างกายเราใช้ระบบดูดซึม Zinc กับ ทองแดง (Copper) ร่วมกัน ถ้าเราอัด Zinc เข้าไปเยอะเกินไป (เช่น ทานวันละ 50-100 มิลลิกรัม ติดต่อกันหลายเดือน) Zinc จะไปบล็อกไม่ให้ร่างกายดูดซึมทองแดง ทำให้เราขาดทองแดง ส่งผลให้เม็ดเลือดขาวต่ำ โลหิตจาง และอ่อนเพลียเรื้อรังได้

  • วิธีแก้ : หากต้องทาน Zinc ปริมาณสูงเพื่อรักษาสิว ควรเลือกสูตรที่มีการผสม Copper (ทองแดง) มาให้ด้วยในตัว เพื่อรักษาสมดุลแร่ธาตุในร่างกายค่ะ

• ภูมิคุ้มกันต่ำลง : อ้าว! ไหนบอกช่วยเสริมภูมิ ? ใช่ค่ะ ถ้ากินพอดีจะช่วยเสริม แต่ถ้ากิน มากเกินไป เป็นเวลานาน มันจะกลับด้านไปกดการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้เราป่วยง่ายกว่าเดิมซะงั้น!

• คอเลสเตอรอลตัวดี (HDL) ลดลง : การได้รับ Zinc มากเกินไปอาจไปรบกวนระบบเผาผลาญไขมัน ทำให้ไขมันดีลดลง ซึ่งไม่ดีต่อระบบหลอดเลือดและหัวใจค่ะ

สัญญาณเตือนว่า "ทุกคนได้รับ Zinc เกินขนาดแล้วนะ!"

แน่นอนว่าการกิน Zinc ที่มากเกินความจำเป็นต่อร่างกายเยอะ ๆ เป็นเวลาติดต่อกันนาน ๆ อยากชวนทุกคนลองสังเกตอาการเหล่านี้และไปพบแพทย์ให้ทันเวลานะคะ

• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนอย่างรุนแรง

• ท้องเสีย ถ่ายเหลว หรือปวดเกร็งท้องตลอดเวลา

• รู้สึกมีไข้ หนาวสั่น เจ็บคอ (คล้ายอาการไข้หวัดใหญ่ ทั้งที่ไม่ได้เป็น)

• ปัสสาวะขัด หรือมีปัญหาระบบทางเดินปัสสาวะ

อ่านมาถึงตรงนี้ ทุกคนคงเห็นแล้วใช่ไหมคะ ว่า Zinc เป็นแร่ธาตุสารพัดประโยชน์ที่ช่วยเรื่องงานผิว งานผม และงานภูมิคุ้มกันได้อย่างยอดเยี่ยมจริง ๆ แต่หัวใจสำคัญคือ "ความพอดีและถูกเวลา" ค่ะ หากเราอยากทานเพื่อกู้ผิวเป็นสิว หรือบำรุงผมร่วง แนะนำให้มองหา Zinc ในรูปแบบที่ดูดซึมง่าย เช่น Zinc Picolinate หรือ Zinc Amino Acid Chelate เพราะจะระคายเคืองกระเพาะน้อยกว่ารูปแบบอื่น ๆ และเริ่มทานในปริมาณ 15 - 30 มิลลิกรัมต่อวัน หลังอาหารมื้อเช้าหรือมื้อเที่ยงทันที หลีกเลี่ยงการทานพร้อมนมหรือกาแฟ เท่านี้ก็เพียงพอที่จะเห็นการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นใน 4 - 8 สัปดาห์แล้วค่ะ อย่าลืมนะคะ ว่าอาหารเสริมก็คือสิ่งเสริม ทางที่ดีที่สุดคือการทานอาหารหลักให้ครบ 5 หมู่ พักผ่อนให้เพียงพอ และดื่มน้ำสะอาดเยอะ ๆ ร่วมด้วย สุขภาพที่ดีและผิวพรรณที่สดใสก็จะอยู่กับเราไปอีกนานแสนนานเลยค่ะ ด้วยรักและห่วงใยสุขภาพของทุกคนนะคะ!